Wat moet er in een financieel plan voor een franchisezaak staan?
Een financieel plan voor een franchisezaak bevat minstens een onderbouwde omzethypothese, een investeringsplan, een liquiditeitsplan over meerdere jaren en een stresstest op tegenvallende resultaten. Voor een bv is dit document wettelijk verplicht bij de oprichting en moet de notaris het financieel plan bewaren; voor de bank is het financieel plan het centrale stuk om uw kredietaanvraag te beoordelen. Bij een franchiseformule heeft u een voordeel ten opzichte van een volledig zelfstandige opstart: de franchisegever beschikt vaak over historische cijfers van bestaande verkooppunten, waarmee u uw hypotheses beter kan onderbouwen dan iemand die van nul vertrekt.
Toch blijft het financieel plan uw eigen verantwoordelijkheid. De bank en de notaris verwachten dat u de cijfers van de franchisegever kritisch toetst aan uw eigen situatie, locatie en lokale markt, en niet zomaar overneemt. Hieronder vindt u de structuur die doorgaans wordt gevraagd, met aandacht voor de drie onderdelen die het meeste discussie opleveren: de omzethypothese, het liquiditeitsplan en de stresstest.
Hoe onderbouwt u de omzethypothese met cijfers van de franchisegever?
U onderbouwt de omzethypothese door de gemiddelde omzet van vergelijkbare verkooppunten binnen het franchisenetwerk te vragen aan de franchisegever en die cijfers te corrigeren voor uw eigen locatie, oppervlakte en marktomstandigheden. Het Precontractueel Informatiedocument (PID) bevat doorgaans geen individuele winstprognose, maar een ernstige franchisegever kan wel historische omzetcijfers van bestaande vestigingen of een gemiddelde per type locatie meegeven buiten het PID.
Welke vragen stelt u aan de franchisegever?
- Wat is de gemiddelde omzet per vierkante meter of per medewerker binnen het netwerk?
- Hoe verschilt de omzet tussen stedelijke en landelijke vestigingen?
- Hoeveel tijd nemen vergelijkbare verkooppunten doorgaans om een kruissnelheid te bereiken?
- Zijn er seizoensschommelingen die in de maandelijkse spreiding moeten worden opgenomen?
Hoe vertaalt u dit naar uw eigen dossier?
Vertrek van de cijfers die de franchisegever aanreikt, maar pas ze aan op basis van concrete, verifieerbare factoren: ligging, zichtbaarheid, parkeergelegenheid, concurrentie in de buurt en de grootte van het verzorgingsgebied. Werk met minstens drie scenario's — voorzichtig, realistisch en optimistisch — en leg in het financieel plan uit waarom u voor een bepaald scenario als basis kiest. Een bank waardeert een dossier waarin duidelijk staat welke aannames uit het franchisenetwerk komen en welke u zelf heeft bijgesteld.
Hoe bouwt u een liquiditeitsplan op voor een franchisezaak?
Een liquiditeitsplan toont maand per maand hoeveel geld binnenkomt en buitengaat, zodat u en de bank kunnen zien of de kas op elk moment positief blijft. Voor een franchisezaak moet u hierin expliciet rekening houden met het instapgeld, de lopende royalty's, eventuele marketingbijdragen en de opstartkosten die specifiek aan de franchiseformule verbonden zijn, zoals inrichting volgens het concept of initiële voorraad.
Welke franchisespecifieke kosten mag u niet vergeten?
- Instapgeld bij ondertekening van de franchiseovereenkomst
- Royalty's op de omzet, meestal maandelijks of per kwartaal verschuldigd
- Verplichte bijdrage aan nationale of lokale marketing
- Kosten voor opleiding, software of kassasystemen die door de franchisegever worden opgelegd
- Inrichtingskosten volgens de huisstijl van de formule
Waarom is de eerste twaalf maanden cruciaal?
De eerste twaalf maanden zijn doorgaans de meest kwetsbare periode omdat de omzet nog moet groeien terwijl vaste kosten zoals huur, royalty's en personeel al volledig lopen. Een liquiditeitsplan dat enkel op jaarbasis werkt, verbergt mogelijke kastekorten die zich in een specifieke maand voordoen. Werk daarom met een maandelijks overzicht voor minstens het eerste en tweede jaar, en een jaarlijks overzicht voor de jaren daarna.
Wat is een stresstest op omzetdaling en waarom vraagt de bank dit?
Een stresstest op omzetdaling toont wat er gebeurt met uw liquiditeit en terugbetalingscapaciteit als de omzet lager uitvalt dan verwacht, bijvoorbeeld bij een tragere opstart, toegenomen concurrentie of een economische terugval. De bank vraagt dit omdat ze niet enkel het realistische scenario wil zien, maar ook wil weten of de zaak een tegenvaller kan opvangen zonder onmiddellijk in financiële moeilijkheden te komen.
Hoe voert u een stresstest concreet uit?
- Herbereken het liquiditeitsplan met een omzet die bijvoorbeeld 15 à 25 procent lager ligt dan het realistische scenario
- Ga na op welk moment de kas negatief zou worden en hoeveel buffer nodig is om dat te vermijden
- Bepaal welke kosten u in dat scenario kan afbouwen, zoals personeelsuren of variabele inkoop
- Toon aan welke eigen inbreng of reserve beschikbaar blijft om een tijdelijke terugval te overbruggen
Welke rol speelt de eigen inbreng hierbij?
Een voldoende eigen inbreng verkleint het risico voor de bank en toont dat u zelf een buffer heeft opgebouwd voor tegenslag. Banken houden doorgaans liever rekening met een haalbare, goed onderbouwde eigen inbreng dan met een te optimistisch scenario zonder marge. Het is dan ook aan te raden om in het financieel plan expliciet te vermelden welk deel van de investering u zelf financiert en welk deel via krediet loopt.
Welke documenten heeft u nodig om het financieel plan samen te stellen?
U heeft minstens het PID en het ontwerp van franchiseovereenkomst nodig, samen met een overzicht van alle instapkosten, royalty's en bijdragen zoals vermeld door de franchisegever. Daarnaast verzamelt u offertes voor inrichting en materiaal, een raming van de huur of aankoopprijs van het pand, en indien mogelijk historische omzetcijfers van vergelijkbare verkooppunten binnen het netwerk.
Welke rol speelt de wachtmaand van het PID hierbij?
De wet verplicht de franchisegever om het PID en het ontwerp van de franchiseovereenkomst minstens één maand voor ondertekening te bezorgen. Deze periode kan u gebruiken om uw financieel plan te verfijnen, de cijfers met uw boekhouder of accountant te bespreken en eventuele vragen aan de franchisegever te stellen voordat u zich definitief engageert.
Wie helpt u bij het opstellen van het financieel plan?
Een boekhouder, accountant of gespecialiseerde kredietadviseur helpt u om de cijfers van de franchisegever correct te verwerken, het liquiditeitsplan op te stellen en de stresstest uit te voeren volgens de verwachtingen van de bank. Voor de bv is bovendien de betrokkenheid van een notaris verplicht, aangezien het financieel plan deel uitmaakt van het oprichtingsdossier.
Wie zich grondig wil voorbereiden, raadpleegt best ook het recente franchisenieuws en vergelijkt verschillende formules via het volledige overzicht van franchiseformules voor hij of zij een keuze maakt en het financieel plan begint op te bouwen rond één specifiek concept.