Dla każdego, kto rozważa otwarcie sklepu spożywczego pod obcym szyldem, najnowszy ranking 30 największych spożywczych sieci franczyzowych w Polsce to konkretna mapa rynku – pokazuje, które marki rosną, które się kurczą i gdzie realnie warto szukać partnera biznesowego. Zestawienie przygotowane przez redakcję branżową obejmuje sieci, które łącznie zrzeszają ponad 50 tysięcy sklepów, czyli niemal 2 tysiące więcej niż rok wcześniej – i to w momencie, gdy ogólna liczba sklepów stacjonarnych w Polsce raczej spada niż rośnie.
Franczyza jako parasol ochronny dla handlu tradycyjnego
Dane pokazują wyraźny paradoks: podczas gdy na koniec 2024 roku w Polsce funkcjonowało 367,1 tys. sklepów stacjonarnych, a w minionym roku zamknięto 2 tys. placówek i zawieszono działalność ponad 9,1 tys. kolejnych, liczba sklepów wchodzących w skład sieci franczyzowych, partnerskich i grup zakupowych systematycznie rośnie. To sygnał, że niezależnym detalistom coraz trudniej jest utrzymać się na rynku w pojedynkę. Franczyzodawca przejmuje część obowiązków związanych z logistyką, marketingiem czy negocjacjami z dostawcami, co w warunkach rosnącej niepewności prawnej i gospodarczej daje franczyzobiorcy realne poczucie stabilności.
Liderzy rankingu i przetasowania na szczycie
Pierwsza trójka zestawienia pozostaje niezmienna od poprzedniej edycji, choć wewnątrz niej doszło do sporych przesunięć. Niekwestionowanym liderem jest sieć Żabka, jedyna organizacja zrzeszająca ponad 10 tysięcy sklepów – w ubiegłym roku otworzyła ponad tysiąc nowych placówek, a mimo części zamknięć realnie powiększyła się o blisko tysiąc punktów. Drugie miejsce zajmuje sieć Abc, zarządzana przez Grupę Eurocash, która jednak od kilku lat systematycznie się kurczy – z 9149 sklepów na przełomie 2021 i 2022 roku do 7169 obecnie. Trzecią pozycję umacnia Nasz Sklep, należący do Grupy Kapitałowej Specjał, który w ubiegłym roku zyskał aż 340 nowych placówek i zbliża się do progu sześciu tysięcy sklepów. Warto podkreślić, że cała trójka liderów odpowiada za blisko 24 tysiące z niemal 52 tysięcy sklepów analizowanych w rankingu.
Kto rośnie, a kto traci grunt
Ranking pokazuje wyraźnie, że wzrostów jest więcej niż spadków, choć te drugie bywają spektakularne. Trzycyfrowy przyrost liczby sklepów odnotowały w ubiegłym roku: Żabka, Nasz Sklep, Livio, Rabat Detal oraz Chorten Groszek – aż trzy z tych marek należą do Grupy Kapitałowej Specjał, co pokazuje, jak silnie ta grupa konsoliduje rynek. Dwucyfrowe wzrosty zaliczyły też m.in. Lewiatan, Eden, Gama, Mirabelka, Euro Sklep, Chata Polska czy Limonka. Po drugiej stronie bilansu największy spadek zanotowała sieć Odido, prowadzona przez Makro Cash & Carry Polska – ubyło jej aż 395 sklepów, co wynika z głębokiej transformacji w kierunku nowego, bardziej wymagającego konceptu Elevate. Na kolejnych miejscach pod względem spadków znalazły się Abc oraz Polska Sieć Handlowa Pokusa.
Franczyza miękka dominuje w segmencie spożywczym
Interesującym wnioskiem z rankingu jest to, że aż 22 operatorów określa swoją współpracę z detalistami jako franczyzę miękką, a część z nich unika nawet samego słowa franczyza, wolą określenie sieć partnerska lub grupa zakupowa. To istotna informacja dla osób planujących otwarcie własnego punktu – warunki umowy franczyzowej w takim modelu bywają zwykle mniej rygorystyczne niż w klasycznej franczyzie twardej, choć jednocześnie oferują mniej ujednoliconego wsparcia operacyjnego. Warto też zwrócić uwagę na markę własną jako element oferty – tylko 10 sieci w rankingu jej nie posiada, a liderami pod tym względem są sieci wielkopowierzchniowe, jednak i franczyzowe sieci spożywcze, takie jak Żabka czy Nasz Sklep, dysponują trzycyfrową liczbą produktów marki własnej.
Co te dane oznaczają dla przyszłych franczyzobiorców
Dla osób rozważających wejście w franczyzę spożywczą ranking dostarcza kilku praktycznych wskazówek. Po pierwsze, warto śledzić dynamikę wzrostu liczby placówek danej sieci – organizacje z trzycyfrowym przyrostem sklepów, jak Nasz Sklep czy Chorten Groszek, mogą oznaczać aktywną ekspansję i większe wsparcie dla nowych partnerów. Po drugie, spadki liczby placówek, jak w przypadku Odido czy Abc, niekoniecznie świadczą o słabości marki – często wynikają z celowej reorganizacji sieci i podnoszenia standardów współpracy. Po trzecie, warto zwrócić uwagę na charakter proponowanej umowy franczyzowej – franczyza miękka daje więcej swobody, ale mniej gotowych rozwiązań operacyjnych niż model twardy. Zanim podejmie się decyzję, dobrze jest przejrzeć aktualny elenco dei franchising oraz śledzić na bieżąco ultime notizie z rynku franczyzowego, aby porównać warunki opłaty wstępnej, opłat bieżących i zakresu wsparcia oferowanego przez poszczególnych franczyzodawców w segmencie spożywczym, takich jak 5.10.15. czy Stokrotka, które również rozwijają swoją sieć sprzedaży w Polsce.